دکتر اکبر قندی
هیپرپیگمانتاسیون ممکن است ارثی یا اکتسابی ‌باشد. نوع اکتسابی شامل لک صورت PIP و لنتیگو می‌باشد. هموگلوبین، کاروتینوئید و ملانین (اوملانین و فئوملانین) باعث رنگی شدن پوست می‌شوند. ملانین در ملانوسیت‌ها سنتز و به کراتینوسیت‌ها منتقل می‌شود. افزایش در تعداد و یا عملکرد ملانوسیت‌ها باعث تیرگی پوست می‌شود. اشعه‌یUV باعث فعال سازی ملانوسیت‌ها می‌گردد.
لک‌صورت (melasma=chloasma) شایع‌اغلب تیرگی قرینه با حاشیه‌ی نامنظم به شکل ماکول‌های خاکستری روشن تا قهوه‌یی تیره غالباً در مرکز صورت (پیشانی، بینی،بالای لب و چانه) و گونه‌ها در خانم‌ها و در بعضی از نژادها و فامیل‌ها و سنین خاص و تیپ پوستی VI تا IV که در تماس با آفتاب یا اشعه‌ی‌ UV هستند دیده می‌شود.
لک صورت معمولاً در تابستان دیده می‌شود و یا تشدیدمی‌گردد و در پائیز ممکن است خود به خود بهبود یابد. حاملگی، مصرف OCP، بیماریهای غدد مترشحه‌ی داخلی، هورمون درمانی (استروژن، پروژسترون)، داروهای فوتوتوکسیک و بعضی از مواد آرایشی باعث ایجاد و یا شدت آن می‌گردند.
در معاینه با لامپ Woods به فرم‌های اپیدرمال، درمال و مخلوط مشاهده می‌گردند که نوع اپیدرمال به درمان بهتر پاسخ می‌دهد معمولاً بعد از بلوغ شروع و ممکن است بعد از یائسگی خود به خود بهبود یابد. همچنین ممکن است بعد از زایمان و یا پس از قطع  OCP لک صورت بهبودی پیدا کند.
درمان:
الف:     استفاده از ضد آفتاب وسیع‌الطیف در زمان درمان و بعد از آن.
ب :      استفاده از لوازم آرایشی پوشاننده
ج:        درمان‌های فارماکولوژیک.
1-        هیدروکینون H.Q:
با مهار فعالیت تیروزیناز (اسید آمینه تیروزین تحت اثر آنزیم تیروزیناز به ملانین تبدیل می‌شود) در هیپرپیگمانتاسیون مؤثر می‌باشد.
H.Q 2 تا 4 درصد در کلد کرم یا پایه‌ی هیدروالکلیک BID مصرف می‌گردد.
H.Q به تنهایی یا همراه اسید گلیکولیک یا در فرمولklig man (0.1% H.Q 5% ترتینوئین و 1/0% دگزامتازون) تجویز می‌شود.
بعد از چند هفته مصرف اثرات آن ظاهر و برای چندین ماه درمان باید ادامه یابد. از عوارض H.Q حساسیت تماسی تحریکی یا آلرژیک -  Ochronsis, PIP می‌باشد.
2-        رتینوئیدها:
ترتینوئین Tretinoin به تنهایی یا همراه داروهای ضد لک دیگر برای روشن کردن پوست به کار می‌رود. همچنین باعث کاهش کک و مک و لنتیگو می‌شود. در PIP و در پوست‌های تیره نیز مؤثر بوده است. آدا پالن که تحریکات پوستی کمتری دارد نیز در درمان ملاسما مؤثر بوده است.
3-        اسید آزالئیک Azelaic Acid
با غلظت20% در درمان آکنه، ملاسما و سایر هیپرپیگمانتاسیون‌ها مؤثر می‌باشد. روزی 2 مرتبه به تنهایی یا همراه اسید گلیکولیک یا ترتینوئین مصرف می‌گردد.
4-        اسید کوجیکKojic Acid
2 تا 4 درصد به تنهایی یا همراه با اسید گلیکولیک مصرف می‌شود.
5-        ‌استروئیدها:
با قدرت متوسط
درمانهای مکمل عبارتنداز:
1-        آربوتین Arbutin:
باعث کاهش فعالیت تیروزیناز می‌گردد. باغلظت 3% درهیپرپیگمانتاسیون مصرف می‌شود.
2-        Licorice Extracts:
در شیرین بیان وجود دارد. روی هیپرپیگمانتاسیون مؤثر است.
3-        ویتامین ث:
همراه با داروهای ضد لک مصرف می‌گردد.
4-        Aleoesin:
از گیاه آلوئه‌ورا به دست می آید بعضی مواقع همراه با اربوتین مصرف می‌شود.
د:         پیلینگ شیمیایی:
جهت برداشتن لایه‌های سطحی پوست با احتیاط و برای پوست تیپ I و II و برای پوستهای تیره انجام نمی‌شود. چون ممکن است سبب PIP شود. از اسید گلیکولیک TCA و یا اسید سالیسیلیک استفاده می‌شود.
هـ:       درمانهای فیزیکی:
در پوستهای روشن مؤثر می‌باشد و شامل درم ابریژن، میکرو درم ابریژن، کرایوتراپی و بالاخره در کسانی که مقاوم به درمانهای طبی می‌باشند با توجه به عوارض لیزر با احتیاط و انتخابی پس از تست لیزر درمانی انجام می‌شود.
از لیزرهای QS (الکساندریت - روبی و Dye) و همچنین ER:YAG لیزر CO2 و IPL نیز استفاده می‌گردد.
منابع در دفترنشریه می‌باشد.