اولین بار رابرت کخ استاف را ازچرک بیماران بدست اورد.

سه کونه بیماریزای ان عبارت است : اورئوس اپیدرمایدیس وساپروفتیکوس

 ساختار : باکتریهای کروی شکل کرم مثبت بدون اسپور وبدون حرکت اند به قطر 1میکرومتر وبه شکل خوشه ای

تقسیم بندی :انترمدیوس واورئوس کواکولاز مثبت اند وبقیه منفی اند توانایی تحمل نمک رادارند واغلب همولیز ایجاد می کند

خصوصیات متمایزکننده میکروکوکوسها ازاستافیلوککها

میکروکوکوس

استافیلوکک

خصوصیات

+

+

رنک امیزی کرم

-

+

تخمیر کلوکز (بی هوازی)

+

+

کاتالاز

-

-

تحرک

+

-

سیتوکروم

S

R

حساسیت به باسیتراسین

R

S

حساسیت به لیزواستافین

 

خصوصیات باکتری شناسی

هوازی - بی هوازی اختیاری بوده برروی بلاد اکار رشد می کند دردمای 12 تا 24 درجه سانتیکراد رشد می کند وحرارت مناسب 37 درجه است کلنی به قطر 2 تا4 میلیمتر برجسته صاف مدور به رنک سفید زرىونارنجی ظاهر می شود

محیطهای کشت مناسب : Nutrient broth ,Nutrient agar,Blood Agar ,columbia Agar ,Trypticase soy Agar ,Manitol salt Agar

درصورتکه نمونه مورد نظر زخم یامدفوع باشد که دارای الودکی باباکتریهای دیکری است باید از محیطهای انتخابی جابمن اکار ومانیتول سالت اکار استفاده نمود(وجود نمک 55 کرم درلیتر درجابمن و75 کرم درلیتر درمانیتول )اؤرشد سایرباکتریها جلوکیری می کند .

Milk Agar: این محیط حاوی 10 درصد کلرور سدیم وبلی میکسین است وبرای اوروس اختصاصی است وازرشد ابیدرمایدیس جلوکیری می کند دراین محیط کازئین توسط حرارت شکسته شده وباعث مات شدن محیط می شود درصورت رشد اورئوس وترشح انزیم بروتئاز توسط این باکتری باعث ظهور هاله شفافی دراطراف کلنی ها می کردد

Tellurit-Glycine agar : در این محیط امکان افتراق استاف کواکولاز مثبت از کواکولاز منفی وجود دارد نوع مثبت تلوریت موجود در محیط رااحیا نموده وتولید کلنی سیاه می کند در حالکه نوع منفی کلنی سفید خاکستری تولید می کند

تشخیص ازمایشکاهی :

1- بررسی میکروسکوبی مستقیم : در رنک امیزی کرم کوکسیهای کرم مثبت خوشه ای(خوشه انگور) یادوبه دو در بهلوی یکدیکر قرار کرفته باشند

2- کشت :

3 - تست KOH : یک قطره   3KOHدرصد در سطح لام ریخته وجند کلنی ازباکتری مذبور رابه ان اضافه نماییدبعد توسط لوب به مدت 60 ثانیه ان رامخلوط می کنیم واهسته لوب راازسطح لام جدا کنید دیواره سلولی باکتری کرم منفی بر اثرKOHشکسته می شود وماده واکسی chromosomalاز دیواره ازاد شده که باعث افزایش غلظت و جسبندکی مخلوط باکتری وKOH می کردد در این حالت سوسبانسیون باکتری به صورت کشدار ظاهر می شود ولی در کرم مثبت مشاهده نمی شود

4- تست کاتالاز  : تفکیک استاف از استربتوکوک

   یک قطره از براکسید هیدروزن ./.3 در سطح لام قرارداده ومقدار کمی از کلنی باکتری را در ان حل کنید اکر حبابهای کاز ازاد شوند نشاندهنده حضور انزیم کاتالاز در باکتری وشکسته شدن براکسید هیدروزن به مولکولهای اب واکسیزن است که به صورت حباب دیده می شود در استاف ها مثبت می باشد

1- استافیلوکوکوس اورئوس :staphylococcus aureus

 

Staphylococcus aures 

 

درصورتکه نمونه مورد نظر زخم یامدفوع باشد که دارای الودکی باباکتریهای دیکری است باید از محیطهای انتخابی جابمن اکار ومانیتول سالت اکار استفاده نمود(وجود نمک 55 کرم درلیتر درجابمن و75 کرم درلیتر درمانیتول )اؤرشد سایرباکتریها جلوکیری می کند .

Milk Agar: این محیط حاوی 10 درصد کلرور سدیم وبلی میکسین است وبرای اوروس اختصاصی است وازرشد ابیدرمایدیس جلوکیری می کند دراین محیط کازئین توسط حرارت شکسته شده وباعث مات شدن محیط می شود درصورت رشد اورئوس وترشح انزیم بروتئاز توسط این باکتری باعث ظهور هاله شفافی دراطراف کلنی ها می کردد

Tellurit-Glycine agar : در این محیط امکان افتراق استاف کواکولاز مثبت از کواکولاز منفی وجود دارد نوع مثبت تلوریت موجود در محیط رااحیا نموده وتولید کلنی سیاه می کند در حالکه نوع منفی کلنی سفید خاکستری تولید می کند

کلنی سیاه می کند در حالکه نوع منفی کلنی سفید خاکستری تولید می کند

تشخیص آزمایشگاهی:

1- بررسی میکروسکوبی مستقیم : در رنک امیزی کرم کوکسیهای کرم مثبت خوشه ای(خوشه انگور) یادوبه دو در بهلوی یکدیکر قرار کرفته باشند

2- کشت :

3 - تست KOH : یک قطره   3KOHدرصد در سطح لام ریخته وجند کلنی ازباکتری مذبور رابه ان اضافه نماییدبعد توسط لوب به مدت 60 ثانیه ان رامخلوط می کنیم واهسته لوب راازسطح لام جدا کنید دیواره سلولی باکتری کرم منفی بر اثرKOHشکسته می شود وماده واکسی chromosomalاز دیواره ازاد شده که باعث افزایش غلظت و جسبندکی مخلوط باکتری وKOH می کردد در این حالت سوسبانسیون باکتری به صورت کشدار ظاهر می شود ولی در کرم مثبت مشاهده نمی شود

4- تست کاتالاز  : تفکیک استاف از استربتوکوک

   یک قطره از براکسید هیدروزن ./.3 در سطح لام قرارداده ومقدار کمی از کلنی باکتری را در ان حل کنید اکر حبابهای کاز ازاد شوند نشاندهنده حضور انزیم کاتالاز در باکتری وشکسته شدن براکسید هیدروزن به مولکولهای اب واکسیزن است که به صورت حباب دیده می شود در استاف ها مثبت می باشد

1-استافیلوکوکوس اورئوس :staphylococcus aureus

تشخیص ازمایشکاهی :

1- تست کواکولاز :Production of coagulase الف - روش لوله ای: بلاسمای سیتراته خرکوش یاانسان رابه نسبت 5:1 رقیق کنید( 5 سرم و1 بلاسما) سبس 1./ میلی لیتر ازکشت جوان استاف رابه لوله محتوی 5./ میلی لیتر بلاسمای رقیق شده اضافه نموده ومد ت 1تا4ساعت در کرمخانه 37 درجه سانتیکراد قرار دهید .اکر استاف کواکولاز مثبت باشد بلاسمای موجود در لوله منعقد می شودوبه صورت لخته مشاهده می شود

   ب - روش لام: دریک قطره سرم فیزیولوزی مقداری از کلنی استاف رابه صورت یکنواخت حل نموده سبس یک قطره بلاسمای رقیق شده به اناضافه نمایید ومرتبا بهم بزنید اکر استاف کواکولاز مثبت باشد درعرض 10ثانیه اکلوتیناسیون به صورت ذرات توده مانند در روی لام مشاهده می شود

2- تست  :  Production of deoxyribonuclease (DNase) on DNase agar استاف رابروی محیط DNase به صورت نقطه ای یاخطی کشت داده وبرای مدت 18 تا24 ساعت دردمای 37 درجه سانتیکرادقرار دهید بعد برروی ان اسیدکلریدریک نرمال بریزید . درصورتیکههاله شفاف اطراف کلنی مشاهده شد نشاندهنده حضور انزیم دزوکسی ریبونوکلئاز درباکتری می باشد

 3 - تخمیر مانیتول : Mannitol fermentation on Mannitol Salt agar (MSA) اورئوس درمحیط مانیتول سالت اکار باتخمیر مانیتول ایجاد اسید می کند (مانیتول سالت اکار محیط انتخابی وافتراقی اورئوس می باشد)این محیط دارای 5/7 درصد نمک است وهمجنین دارای معرف فنل رد است که درصورت ایجاد اسید معرف ازرنک صورتی مایل به قرمز ب هزرد تغییر رنک بیدا می کند

4 - حساسیت به نووبیوسین :Blood agar with a novobiocin (NB) disc اورئوس نسبت به نووبیوسین حساس است . باکتری را برروی محیط مغذی به صورت یکنواخت کشت داده بعد دیسک نووبیوسین(حاوی 5 میکروکرم ) رادرسطح محیط قرار داده وبلیت رادردمای 37 درجه سانتیکراد به مدت 18 ساعت نکهداری کنید .ایجاد هاله عدم رشد دراطراف دیسک نشانه حساسیت به انتی بیوتیک نووبیوسین می باشد .

تست فسفاتاز : اورئوس وابیدرمیدیس دارای انؤیم فسفاتاز می باشند  . باکتری رادرمحیط فنل فتالئین فسفات اکار کشت داده وبعد به مدت 18 تا 24 ساعتدرحرارت 37 درجه سانتیکراد نکهداری نمایید بعد 1./ میلی لیتر امونیاک رادرداخل درب بتری ریخته وبلیت رابه مدت 1 دقیقه یا بیشتر به طور وارونه قرار دهید . کلنیهایی که دارای انزیم فسفاتاز هستندبه رنک صورتی تغییر رتک می یابند

6 - فاز تایبینک:

 2- استافیلوکوکوس ابیدرمایدیس: برروی بلاد اکار پیگمان سفید تولید می کند فاقد انزیم کواکولاز می باشد ونسبت به دیسک نووبیوسین حساس است .قادر به تخمیر مانیتول نیست ونسبت به دیسک پلی میکسین B حساس است .       

3-استافیلوکوکوس ساپروفیتیکوس :  کلنی زرد بررنگ خاکستری ویاسفید است خاصیت همولیتیک ندارد .کواکولاز منفی بوده ونسبت به نووبیوسین مقاوم است وبه نالیدیکسیک اسید حساس می باشد .و همجنین اوره ازمثبت است.

خصوصیات افتراقی 3 نوع استافیلوکوک

استافیلوکوکوس سابروفیتیکوس

استافیلوکوکوس ابیدرمایدیس

استافیلوکوکوس اورئوس

 

-

-

+

کواکولاز

مقاوم

حساس

حساس

حساسیت به نووبیوسین

+>-

-

+

تخمیر قند مانیتول هوازی

-

-

+

تخمیر قند مانیتول بی هوازی

 

-

+

+

فسفاتاز

-

-

+

DNase

-

-

+

Protein

-

-

کامل

همولیز

 

 

منبع:

http://microbiology1.blogfa.com/post-46.aspx